اهداف اروپا از تقابل با روسیه 

به گزارش «راهبرد معاصر»؛ جنگ اوکراین در سال 2022 میلادی موجب افزایش ضریب تهدیدات و چالشهای میان روسیه و اتحادیه اروپا شد. این تقابل در دوسال اخیر موجب افزایش تنش در حوزه های مختلف میان دو هسته قدرت شده است. 

در این یادداشت به دنبال بررسی اهداف اتحادیه اروپا در تداوم حمایت از اوکراین و ظرفیت های روسیه در تقابل با این اتحادیه هستیم. 

اروپا با هماهنگی با ناتو، آمریکا و«گروه 20» به دنبال ایجاد جبهه متحد علیه اقدامات روسیه و افزایش انسجام سیاست خارجی خود است

حمایت از حفظ تمامیت ارضی اوکراین

اتحادیه اروپا با ارسال کمک‌های نظامی (مانند ۴۵۰ میلیون یورو تسلیحات در ۲۰۲۲ میلادی) و بشردوستانه، هدف تقویت مقاومت اوکراین و بازسازی این کشور را دنبال می‌کند. هدف بلندمدت، جلوگیری از تسلط روسیه بر اوکراین و حفظ آن به‌عنوان دولتی مستقل با گرایش به غرب است.

کاهش وابستگی به انرژی روسیه

اروپا با تحریم واردات نفت خام روسیه از مسیر دریا و برنامه‌ریزی برای پایان واردات گاز تا ۲۰۲۷ میلادی به دنبال کاهش وابستگی انرژی به روسیه و افزایش امنیت انرژی خود است.

تقویت نظم مبتنی بر قوانین بین‌المللی

اتحادیه اروپا با محکوم کردن حمله روسیه و اعمال تحریم‌های گسترده، به دنبال حفظ نظم بین‌المللی و جلوگیری از نقض تمامیت ارضی کشورها توسط قدرت‌های بزرگ است.

مهار نفوذ ژئوپلیتیکی روسیه

اروپا با تقویت همکاری با ناتو و حمایت از کشورهای شرق اروپا (مانند لیتوانی که خدمت وظیفه را اجباری کرد)، به دنبال محدود کردن نفوذ نظامی و سیاسی روسیه در منطقه است.

تقویت وحدت داخلی و هماهنگی با متحدان

اتحادیه اروپا با هماهنگی با ناتو، آمریکا و«گروه 20» به دنبال ایجاد جبهه متحد علیه اقدامات روسیه و افزایش انسجام سیاست خارجی خود است.

ظرفیت‌های روسیه برای تقابل با اروپا

روسیه از ظرفیت‌های متعددی برای تقابل با اتحادیه اروپا برخوردار است که شامل موارد زیر می‌شود:

ظرفیت نظامی:

برای مقابله با اروپا و تهدیدات احتمالی ناتو، روسیه با استقرار بیش از ۱۹۰ هزار نیرو در حمله اولیه به اوکراین و حفظ کنترل بر ۱۷ درصد خاک این کشور تا ۲۰۲۳ میلادی قدرت نظامی قابل‌توجهی دارد. همچنین، برتری در توپخانه (پنج به یک نسبت به اوکراین) نشان‌دهنده ظرفیت تولید و لجستیک نظامی است.

همچنین آماده‌باش نیروهای هسته‌ای در ۲۰۲۲ میلادی و تهدیدات هسته ای سال جاری میلادی می تواند به عنوان اهرم فشار راهبردی علیه غرب استفاده شود. تأمین تسلیحات از چین، ایران (پهپادهای شاهد-۱۳۶ و موشک‌های بالستیک) و کره شمالی (موشک‌های بالستیک) توان نظامی روسیه را تقویت کرده است.

منابع انرژی و اهرم اقتصادی:

روسیه دارای منابع بسیار عظیم زیرزمینی ازجمله سوخت و انرژی است. با وجود تحریم‌ها، روسیه ۲۰۲۴ میلادی صادرات گاز به اروپا را تا ۲۰ درصد افزایش داد و درآمد حاصل از سوخت‌های فسیلی (۲۰۹ میلیارد یورو از اروپا) جنگ را تأمین مالی کرد. همچنین با وجود تحریم‌ها، اقتصاد روسیه ۲۰۲۲ میلادی به دلیل افزایش قیمت نفت و گاز و کاهش ۴۰ درصد واردات، تراز تجاری مثبتی (۲۲۷ میلیارد دلار) داشت.

آماده‌باش نیروهای هسته‌ای در ۲۰۲۲ میلادی و تهدیدات هسته ای سال جاری میلادی می تواند به عنوان اهرم فشار راهبردی علیه غرب استفاده شود

دیپلماسی و نفوذ منطقه‌ای:

روابط نزدیک با چین، ایران و کره شمالی به روسیه امکان دور زدن تحریم‌ها و حفظ زنجیره تأمین تسلیحات را داده است. این موضوع می تواند با ایجاد جبهه ای متشکل از این چهار کشور علیه اتحادیه اروپا، مشکلات و چالشهای جدی برای این اتحادیه به ارمغان آورد. 

تقویت موقعیت ژئوپلیتیک روسیه  

کنترل مناطق راهبردی و اشغال کریمه و اتصال آن به شرق اوکراین به‌وسیله ماریوپل، موقعیت ژئوپلیتیکی روسیه را در دریای سیاه تقویت کرده است.

افزایش محبوبیت سیاسی پوتین

اقدامات ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه نزد افکار عمومی این کشور به مثابه حفظ سرزمین این کشور و در حکم مبارزه ملی گرایانه تفسیر می شود. به همین دلیل محبوبیت پوتین و ملی گرایان افزایش یافته است. این موضوع می تواند دستش را در اتخاذ سیاست تهاجمی‌تر باز کند. 

تنش بین روسیه و اتحادیه اروپا نتیجه ترکیبی از اقدامات نظامی، اختلافات ژئوپلیتیکی و رقابت بر سر نفوذ است. اروپا به دنبال حفظ نظم لیبرال و حمایت از اوکراین، در حالی که روسیه با استفاده از اهرم‌های نظامی، اقتصادی و دیپلماتیک در تلاش است تا علاوه بر جلوگیری از توسعه نفوذ اروپا، هژمونی خود را در شرق اروپا حفظ کند.